Waakzaamapp.nl

Wat is een wolkbreuk?

De officiële definitie van zware neerslag

Advertentie

Op het moment dat er een hele zware regen- of onweersbui valt, dan zeggen we wel eens: het hoost. Of: het regent pijpenstelen. Maar ook de term ‘wolkbreuk’ valt dan wel eens. Maar wist je dat, in tegenstelling tot pijpenstelen, de term wolkbreuk daadwerkelijk een betekenis heeft voor meteorologen?

Maar wat is die betekenis dan? Wat houdt dat dan precies in, zo’n wolkbreuk? In dit artikel gaan we erop in. We kijken allereerst naar de officiële definitie van een wolkbreuk. Want die is er! Daarna geven we een aantal voorbeelden van hoe een wolkbreuk nu daadwerkelijk kan ontstaan. Vervolgens sluiten we het artikel af met een overzicht van de verschillende oorzaken waardoor een wolkbreuk kan ontstaan.

Wat is een wolkbreuk?

Over wat een wolkbreuk nu precies is , daar kunnen we heel simpel over zijn. We moeten daarvoor kijken naar wat het KNMI erover schrijft op haar website. Op het moment dat we officieel van een wolkbreuk willen spreken, dan moet er 25 of meer millimeter regen vallen in een uur. Een zware regenbui wordt ook een wolkbreuk genoemd op het moment dat er minstens 10 millimeter valt in een tijdsbestek van vijf minuten.

Volgens het KNMI krijgt een plaats in Nederland gemiddeld eens per tien jaar te maken met een wolkbreuk.

Advertentie

Het is niet vreemd dat zware onweersbuien en wolkbreuken met elkaar samengaan. Foto: sethink, Pixabay License.

Hoe ontstaat een wolkbreuk?

Het gebeurt eigenlijk nooit dat er vanuit een regenfront een wolkbreuk ontstaat. Oftewel: bij een warmtefront en meestal ook een occlusiefront is de kans op een wolkbreuk klein. In plaats daarvan regent het over langere tijd. Er is dus nog steeds kans op wateroverlast, zeker in de versteende gebieden van ons land, maar een wolkbreuk is het op dat moment niet. Misschien passen dan die pijpenstelen van in het begin van deze blog beter 😉

Op een koufront kan er wel een wolkbreuk ontstaan. Maar ook op de andere weersituaties waardoor een stapelwolk kan doorgroeien naar regen- of onweersbui, kan een wolkbreuk voorkomen. Dat heeft allemaal te maken met het feit dat zo’n weersituatie zich meestal voordoet tijdens felle buien. En ja, dan moet er wel eerst een bui zijn ontstaan…

Advertentie

Wolkbreuk dankzij verschillende oorzaken

Er zijn verschillende weersituaties waarin er buien kunnen ontstaan die een wolkbreuk kunnen voortbrengen. We danken daarvoor wederom de informatie van het KNMI:

  • In het voorjaar ontstaan zware buien vaker landinwaarts dan in de kustgebieden. Dat heeft te maken met het feit dat het zeewater nog relatief koel is en er dus lastiger buien ontstaan.
  • Ook in de zomer ontstaan in het binnenland de zwaarste buien. Dat heeft te maken met het feit dat het land daar het warmst is, en warme lucht stijgt nu eenmaal.
  • In de herfst is de kust echter aan de beurt. Dankzij een proces dat kustconvergentie heet ontstaan er, mede dankzij het zeewater dat nog aan de warme kant is, regelmatig felle buien, die ook met onweer gepaard gaan.
  • In de winter ontstaan er überhaupt weinig buien, dus zijn de verschillen niet zo groot.

Foto: Sourabh yadav, Pixabay License.

Waar zijn de meeste wolkbreuken in Nederland?

We kennen sinds de opkomst van populaire weersites allemaal het fenomeen neerslagradar, waarop we kunnen zien waar het op dit moment regent.

Ook kunnen we er een inschatting mee maken over waar het de komende dertig minuten gaat plenzen.

Maar wist je ook dat door de radarbeelden op een slimme manier te combineren ervoor kan worden gezorgd dat er wetenschappelijk onderzoek naar wolkbreuken mogelijk is?

Advertentie

In het artikel “Radaranalyse van aantal wolkbreuken in Nederland” heeft het KNMI in de periode tussen 2006 en 2015 de neerslaggegevens van haar buienradars gebruikt om te kijken waar er precies wolkbreuken optraden. Ze hebben deze gegevens aangevuld met de neerslagmetingen die door weerstations worden gedaan. Dat was een enorme klus, want het gaat om “om een computerberekening waarin 1 miljoen radarbeelden en zes miljard metingen zijn meegenomen” (bron).

Al die gegevens hebben de onderzoekers op elkaar gelegd en daar kwam onderstaande kaart uit:

Bron: KNMI. Licentie afbeelding: CC0. Het KNMI is niet betrokken bij dit afgeleide werk en onderschrijft de strekking ervan niet noodzakelijkerwijs.

We kunnen dus zien dat de meeste wolkbreuken zich grofweg in een strook in het midden van het land voorkomen. Daar is het in de negen jaar waarin gemeten is, op sommige plekken 6 keer een wolkbreuk geregistreerd. Ook in het oosten van het land, in delen van Limburg, Zuid-Holland, Drenthe en Noord-Holland komen zo nu en dan meer dan gemiddeld wolkbreuken voor. In Groningen, Friesland, op de Wadden en in de regio Den Haag komen wolkbreuken daarentegen weer een stuk minder voor.

Het is volgens de onderzoekers onmogelijk om enig verband tussen regio’s aan te tonen. Dat hebben ze aangetoond door de kaart in twee losse kaarten te splitsen. Die laten geen hotspots zien.

We hopen dat je aan de hand van dit artikel weer wat hebt geleerd over het weer. We nodigen je van harte uit om ook onze andere blogs te lezen. En heb je vragen, neem dan gerust contact met ons op. We horen graag! 🙂

Christian Versloot is liefhebber van extreme weersomstandigheden sinds 2004, toen hij 9 jaar oud was. In de loop der tijd is Christians weerkennis flink gegroeid. Graag legt hij weerkundige verschijnselen aan u uit. Dat doet hij onder andere via de Waakzaam-app, op zijn website Bliksemdetectie.nl en als weerman bij de radio. Artikel geschreven op 04/03/2019.

Wat is een wolkbreuk?: De officiële definitie van zware neerslag
Wat is een wolkbreuk?

De officiële definitie van zware neerslag

Verder lezen
Zijn er in Nederland ook stormchasers?: Net als de tornadojagers in Amerika
Zijn er in Nederland ook stormchasers?

Net als de tornadojagers in Amerika

Verder lezen
Riviermist, waardoor ontstaat dat?: Een bijzonder weersverschijnsel
Riviermist, waardoor ontstaat dat?

Een bijzonder weersverschijnsel

Verder lezen
Extreem zacht in de winter, hoe kan dat?: Een blik op de weerkaart: hoge- en lagedrukgebieden
Extreem zacht in de winter, hoe kan dat?

Een blik op de weerkaart: hoge- en lagedrukgebieden

Verder lezen