Waakzaamapp.nl

Zijn er in Nederland ook stormchasers?

Net als de tornadojagers in Amerika

Advertentie

Misschien ken je Storm Chasers nog wel, de serie over Amerikaanse tornadojagers die een aantal jaren geleden werd uitgezonden op Discovery Channel. Met Reed Timmer van Team TVN, Sean Casey in zijn TIV en wijlen Tim Samaras die een hele wetenschappelijke benadering had.

Nu is Amerika ook enorm geschikt voor het jagen op tornado’s. In het tornadoseizoen – dat er piekt rond april, mei en juni – kan het zomaar voorkomen dat er dagelijks een tornado voorkomt. Zelfs gemiddeld drie per dag als je naar de volgende statistieken kijkt – met daar onder andere het aantal tornado’s in 2018 op vermeld:

Bron: NOAA (Amerikaanse weerdienst), licentie: publiek domein.

Dat levert soms mooie beelden op:

Bron: NOAA (Amerikaanse weerdienst), licentie: publiek domein.

Maar tegelijkertijd zijn tornado’s erg gevaarlijk.

Ze veroorzaken jaarlijks ook enorm veel schade. Zeker de zwaardere tornado’s, die in de categorieën EF3 tot EF5, kunnen behoorlijk veel ellende veroorzaken:

Schade na respectievelijk een EF3- (boven) en EF4-tornado (onder). Foto’s: NOAA (Amerikaanse weerdienst), licentie: publiek domein.

Dat roept een aantal vragen op. Komen er in Nederland dan ook tornado’s voor? En zo ja, bestaan er in Nederland dan ook stormchasers? In dit artikel geven we antwoord op je vragen!

Advertentie

Tornado’s in Nederland

Hoewel het raar in de oren zal klinken, gebeurt het inderdaad dat in Nederland en in de landen rondom Nederland – soms heel dicht bij de grens – tornado’s voorkomen.

Dat is overigens iets anders dan de windhozen en waterhozen die we jaarlijks tegen de herfst zien boven de zee en het IJssel- en/of Markermeer. Die ontstaan op een andere wijze en zijn over het algemeen minder gevaarlijk.

Nee, ik bedoel echt een tornado die onder een zware onweersbui hangt, die we ook in de Verenigde Staten als tornado beschouwen.

Nu is het ons geluk dat dergelijke tornado’s een stuk minder zwaar zijn dan die in Amerika. Dat komt doordat daar de ingrediënten voor het ontstaan van enorm zware onweersbuien – en dus ook zware tornado’s – veel ‘beter’ bij elkaar komen.

De luchtstromingen komen in Nederland een stuk minder gunstig bij elkaar. We hebben hier jaarlijks wel een aantal keer zware onweersbuien hoor, maar écht zware – die een klein beetje op die in Amerika lijken – die komen hier ook maar zeldzaam voor.

Advertentie

Maar het kan dus wel! Het bekendste voorbeeld is misschien wel de tornado bij Chaam en Tricht eind jaren ’60. Daarna volgt het splitsen van de Utrechtse Dom in de Domkerk en -toren, wederom dankzij een tornado.

Zijn er dan ook stormchasers?

Nu we hebben gezien dat er in Nederland zo nu en dan tornado’s voorkomen, is de volgende vraag: zijn er dan ook stormchasers zoals die in Amerika?

Het antwoord op die vraag is een beetje dubbel: ja én nee.

Laten we met ‘nee’ beginnen. Het antwoord laat zich misschien al een beetje raden, maar dat heeft met het aantal tornado’s in Nederland te maken. Waar we in de grafiek hierboven zagen dat er in de Verenigde Staten in 2018 zo’n 900 tot 1000 tornado’s zijn geregistreerd, zijn we in Nederland misschien tot één gekomen (vlak bij de Duitse grens net aan de Duitse kant).

Het is daarom voor Nederlandse stormchasers niet mogelijk om fulltime achter de buien aan te jagen, simpelweg omdat er geen commercieel model achter te verzinnen is. Het onweert nu eenmaal niet vaak genoeg.

Desondanks zijn er in Nederland teams van hobby-stormchasers actief die voor hun lol achter buien aanrijden. Het woord ‘hobby’ is daarbij misschien zelfs een beetje misplaatst, want verschillende teams pakken het uiterst professioneel aan en doen qua kennis niet veel onder voor vele Amerikaanse teams. Maar het weer zit ze desondanks niet mee.

Hoe dat dan vervolgens in zijn werk gaat als ze gaan chasen? Simpel: een aantal dagen van tevoren houden ze de kaarten al volop in de gaten. Gaat het wel of niet onweren? Dat is de prangende vraag. Sommige chasers nemen zelfs al bewust vrij op een dag waarop het gaat onweren, om maar weg te kunnen op het moment dat het hen uitkomt.

Op de dag zelf komen de chasers van het chaseteam meestal bij elkaar om de situatie af te wachten. De weerkaarten worden dan niet echt meer bekeken – een situatie die ook wel nowcasten wordt genoemd – maar de blik gaat uit naar de satellietbeelden en de radarbeelden. En in de meeste situaties wordt er dan naar Frankrijk gekeken. Ontstaan daar tegen het einde van de middag onweersbuien? Dan kunnen dat ze wel eens zijn voor later op de avond.

En dan geldt: the chase is on!

Advertentie

Nederlandse stormchaseteams

In Nederland is onze partner Bliksemdetectie.nl actief op het gebied van stormchasen. De website heeft een groot team van vrijwillige onweerjagers die erop uit gaan wanneer er een leuke onweersituatie op de kaarten staat. Dat levert meestal hele leuke beelden op:

Ook zijn er nog verschillende andere teams in Nederland actief. Samenwerking is daarbij erg belangrijk. Chasers houden elkaar continu op de hoogte van het zware weer en waar zij op dat moment zijn. Daarvoor gebruiken ze verschillende Whatsappgroepen en ook weerforums zoals Weerwoord wordt veelvuldig geraadpleegd.

We hopen dat deze blog je een klein kijkje in de keuken heeft gegeven omtrent het Nederlandse stormchasen. Heb je nog vragen, neem dan gerust contact met ons op! 🙂

Christian Versloot is liefhebber van extreme weersomstandigheden sinds 2004, toen hij 9 jaar oud was. In de loop der tijd is Christians weerkennis flink gegroeid. Graag legt hij weerkundige verschijnselen aan u uit. Dat doet hij onder andere via de Waakzaam-app, op zijn website Bliksemdetectie.nl en als weerman bij de radio. Artikel geschreven op 28/02/2019.

Wat is een wolkbreuk?: De officiële definitie van zware neerslag
Wat is een wolkbreuk?

De officiële definitie van zware neerslag

Verder lezen
Zijn er in Nederland ook stormchasers?: Net als de tornadojagers in Amerika
Zijn er in Nederland ook stormchasers?

Net als de tornadojagers in Amerika

Verder lezen
Riviermist, waardoor ontstaat dat?: Een bijzonder weersverschijnsel
Riviermist, waardoor ontstaat dat?

Een bijzonder weersverschijnsel

Verder lezen
Extreem zacht in de winter, hoe kan dat?: Een blik op de weerkaart: hoge- en lagedrukgebieden
Extreem zacht in de winter, hoe kan dat?

Een blik op de weerkaart: hoge- en lagedrukgebieden

Verder lezen